ဂ်ဴး အေရးကိစၥအေပၚ ကားမာ့စ္၏ အျမင္(၁၈၄၃) – မိုးသီးဇြန္

သမိုင္းေနာက္ခံ

မာ့စ္ရဲ ႔အျမင္က
လူမ်ဳိးေရး ဘာသာေရး ခြဲျခားဆက္ဆံမႈေတြရဲ  ႔အရင္းခံက
ႏိုင္ငံေတာ္ ( State ) မဟုတ္ဘူး။
လူ႔အဖြဲ႔စည္း ( Society ) ျဖစ္တယ္ဆိုတဲ့ အယူဆျဖစ္တယ္။

႐ူႏိုဘာဝါ (Bruno Bauer) ေရးတဲ့ “The Jewish Question”  အေပၚမွာ မာ့စ္ (Karl Marx’s) ရဲ ႔ ေဝဖန္ခ်က္စာမ္းကို ျမန္မာ မာ့စ္ဝါဒီေတြ သိပ္မသိၾကလွဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ျမန္မာ မာ့စ္အတုအေယာင္ေတြဟာ အာေဘာင္အာရင္းသန္စြာနဲ႔ပဲ မၾကာခဏ ႏိုင္ငံေရးမ်က္စိလည္ၾကပံုရိွၾကတယ္။ ဒီစာတန္းေလးကို ဖတ္သင့္ၾကတယ္လုိ ့တိုက္တြန္းလိုတယ္။

၈၄၃ ခုနစ္ ကာလ ဂ်ာမဏီမွာ ဂ်ဴး လူမ်ဳိးေတြဟာ ဘာသာေရးအရခြဲျခားဆက္ဆံခံရမႈေတြရိွတယ္။ ဂ်ာမန္ လူမ်ဳိးအမ်ားစုက ခရစ္ယာန္ ဘာသာဝင္ေတြ၊ အစိုးရကလည္း ခရစ္ယာန္ အစိုးရ ျဖစ္ေနတယ္။ ဒီေတာ့ ဂ်ဴးေတြက ဖိႏွိပ္ခံေနရတယ္လုိ ့ခံစားေနရတယ္။ ဘာသာေရးလြတ္လပ္ခြင့္ေတြအတြက္ ေဆြးေႏြးမႈ၊ ေတာင္းဆိုမႈ စတဲ့လႈပ္ရွားမႈေတြရိွေနတယ္။

ဒီအခ်ိန္မွာ ဂ်ာမန္လူမ်ဳိး ဒႆနိကပညာရွင္နဲ ့သမိုင္းဆရာ ဘ႐ူႏိုဘာဝါက “ဂ်ဴးအေရးကိစၥ” (The Jewish Question) ဆိုတဲ့စာတမ္းကို ေရးသားျဖန္႔ေဝခဲ့တယ္။ ဒီစာတမ္းက ႏိုင္ငံေရး ဒႆနိကေဗဒ ေလာကမွာ ေက်ာ္ၾကားလွတယ္။ ဒီစာတမ္းမွာ ဘ႐ူႏိုက ဂ်ဴးေတြအဖိႏွိပ္ခံေနရာတဲ့ အေၾကာင္းက ဂ်ာမဏီႏိုင္ငံဟာ ဂ်ဴးေတြအတြက္ ႏိုင္ငံေရးလြတ္လပ္ခြင့္ ( Political Emancipation )မရိွလုိ ့ျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ႏိုင္ငံေတာ္ ( State ) နဲ႔ ဘာသာေရး ( Church ) ကို သီးျခား ခြဲထုတ္သင့္တယ္လုိ ့ဆိုတဲ့ သီအိုရီျဖစ္ပါတယ္

ဒီ အယူဆဟာ ႏိုုင္ငံေရး ေလာကမွာ ေရပန္းစားလာတယ္။ ဒါကို ဆရာမာ့စ္ႀကီးက လက္မခံပါဘူူး။ ဆရာမာ့စ္ႀကီးကိုယ္တိုင္က ဂ်ဴး လူမ်ဳိးတေယာက္၊ မိဘေတြက ဂ်ဴးဘာသာဝင္ေတြျဖစ္ၾကေသာ္ျငားလည္း ဘ႐ူႏိုုဘာဝါရဲ ႔အယူဆကို ေဝဖန္ခဲ့တယ္။

မာ့စ္ရဲ ႔အျမင္က လူမ်ဳိးေရး ဘာသာေရး ခြဲျခားဆက္ဆံမႈေတြရဲ  ႔အရင္းခံက ႏိုုင္ငံေတာ္ ( State ) မဟုတ္ဘူး။ လူ႔အဖြဲ႔စည္း ( Society ) ျဖစ္တယ္ဆိုတဲ့ အယူဆျဖစ္တယ္။ လူ႔အဖြဲ႔စည္း ေနရာအႏွံ႔အျပားမွာ ဘာသာေရး လူမ်ဳိးေရး တင္းမာမႈေတြရိွေနၾကတယ္။

သူက ၁၈ ရာစု အေမရိကန္ ႏိုုင္ငံေရး အသိုက္အျမံဳ ( အစိုးရ၊ လႊတ္ေတာ္၊ ပါတီမ်ား )မွာ ဘာသာေရးနဲ ့ႏိုုင္ငံေရးကို သီးျခားစီခြဲထုတ္ထားႏိုုင္ေသာ္ျငားလည္း ဘာေၾကာင့္ ဘာသာေရးတင္းမာမႈ၊ လူျဖဴလူမဲ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈေတြ ရိွေနရတာလည္းလုိ ့ေထာက္ျပၿပီး ဘ႐ူႏိုုရဲ ႔အယူဆကိုေခ်ဖ်က္ခဲ့တယ္။

သူက ဘာသာေရး လူမ်ဳိးေရးခြဲျခားဆက္ဆံမႈ Discrimination and Racism ဟာ လူ႔အဖြဲ႔စည္းထဲမွာ ျဖစ္ေပၚေနၾကတယ္။ ျဖစ္ရတဲ့အေၾကာင္းတရားကို သူကထုတ္ေဖာ္ေပးတယ္။ ဒါကေတာ့ လူ႔အဖြဲ႔စည္းအတြင္း အက်ဳိးစီးပြား Interest နဲ ့လူေတြရဲ ႔ေန႔စဥ္ အေတြ႔အႀကံဳ Daily life experiences ေတြေၾကာင့္လုိ ့သူက ဆိုပါတယ္

ကြဲ ျပားျခားနားေနတဲ့ အက်ဳိးစီးပြား ျပႆနာေၾကာင့္ ခရစ္ယာန္ေတြက ဂ်ဴးေတြကို ၿခိမ္းေျခာက္သူေတြလုိ ့ျမင္လာၾကတယ္။ လူျဖဴေတြက လူမဲေတြကိုရန္လိုလာၾကတယ္လုိ ့ဆိုတယ္။ မတူတဲ့ ဘာသာေရး လူမ်ဳိးေရး တင္းမာမႈေတြဟာ အက်ဳိးစီးပြား ျပႆနာသာလ်င္ အဓိကလို ့သူကေဖာ္ထုတ္ေပးႏိုုင္ခဲ့တယ္။

ဒါေၾကာင့္ ႏိုုင္ငံေရးအခြင့္အေရး Political Emancipation ရ႐ံုုနဲ ့မၿပီး။ ဒီျပႆနာ မၿငိမ္းႏိုင္။ လူ႔အဖဲြ႔စည္းမွာ (Universal Emancipation  )ရိွေအာင္လုပ္ရမယ္။ ဒီေနရာမွာ ဆရာႀကီးမာ့စ္ရဲ ့ Universal Emancipation ဆိုုတာက လြတ္လပ္မႈ၊ တရားမ ွ်တမႈ၊ ညီမ ွ်မႈ ရိွတဲ့ ေလာကပါလတရားကိုဆိုလိုတယ္

ဒီ ကာလက ဂ်ဴး ဘာသာေရးေက်ာင္းေတြ၊ ခရစ္ယာန္ ဘုုရားေက်ာင္းႀကီးေတြမွာ ဝတ္ျပဳသူေတြ စည္ကားသိုက္ၿမိဳက္ေနတာေတြ၊ ေအာက္ေျခ အလုပ္သမား လယ္သမားလူတန္းစားက ငတ္တလွည့္ျပတ္တလွည့္ျဖစ္ေနခ်ိန္မွာ ဘာသာရးဆရာေတြက ေရႊေက်ာင္းေျပာင္ေျပာင္ ျဖစ္ေနၾကတာ၊ မလွဴလို ့မရိွ၊ မရိွလို ့မလွဴဆိုတဲ့ အယူဆေတြကို ၾကက္တူေရြး နႈတ္တက္ရြတ္ဖတ္သရယ္ဆယ္ေနၾကတာ၊ ေရြေက်ာင္းေျပာင္ေျပာင္ ဘာသာေရးဆရာေတြ ဘာသာေရးကို ခုတံုးလုပ္အသံုးခ်ေနတာ ႏိုုင္ငံေရး စီးပြားေရးေတြနဲ ့ေဒြးေရာယွက္တင္ျဖစ္ေနတာေတြကို သူက ျမင္ပါတယ္။

ဂ်ဴး ေတြကိုလည္း သူကေမးခြန္း ျပန္ထုတ္ခဲ့ပါတယ္။ သူက ‘’The emancipation of the Jews is the emancipation of mankind from Judaism’’ တဲ့။ ဒါကေတာ့ ဂ်ဴးေတြလြတ္ေျမာက္မႈဟာ ဂ်ဴး ဘာသာေရးကေန လူသားလြတ္ေျမာက္မႈပဲလို ့ ဆိုခဲ့တယ္။ ဆိုလိုတာကေတာ့ လူေတြကို ဘာသာေရးခြဲျခားမႈေတြက ဘာသာေရးေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ ပဋိပကၡေတြက ကင္းလြတ္ေစခ်င္ရင္ ဘာသာေရးကေန လြတ္ေျမာက္ေအာင္ လုပ္ၾကဆိုတဲ့ လမ္းညြန္ခ်က္ျဖစ္လာပါတယ္

ဒါကေတာ့ မာ့စ္ဝါဒီေတြအတြက္ လမ္းညြန္ခ်က္အျဖစ္ တည္ရိွခဲ့တယ္။ ဒီေန ့ ျမန္မာျပည္မွာ ဘာသာေရး ျပႆနာေတြကို ျမင္ရေတာ့ လက္ဝဲအမည္ခံ မ်က္စိလည္သြားတဲ့ လက္ဝဲသူငယ္နာမကုန္သူမ်ားအတြက္ ရည္စူးၿပီး ဒီစာတမ္းကို ျပန္ဖတ္မိတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ျပန္လည္တင္ေပးလိုက္တာပါ။ ျမန္မာျပည္ရဲ ႔မာ့စ္ဝါဒဆိုုင္ရာ စာအုုပ္စာတမ္း ထုုတ္ေဝမႈ မွတ္တမ္းမွတ္ရာေတြထဲမွာ “On The  Jewish Question” နဲ႔ပတ္သက္လုိ ့ ရွင္းလင္းထားတာ၊ ေရးထားတာ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကတာ မေတြ႔ဘူးပါ။ က်ေနာ္ပထမဆံုးေရးတာျဖစ္မယ္။ Bruno Bauer နဲ႔ ဆရာႀကီးမာ့စ္တို ့ေရးသားခ်က္မူရင္းဖတ္လိုသူမ်ားအေနနဲ႔ က်ေနာ့္ထံ ဆက္သြယ္ႏိုုင္ပါတယ္။

မိုးသီးဇြန္
ဒီဇင္ဘာ၊ ၁၁၊ ၂ဝ၁၇။

ရည္ညႊန္း။ “Karl Marx’s criticism On The Jewish Question”
(ဘာသာျပန္ အခန္းဆက္ေဆာင္းပါးအျဖစ္ ဆက္လက္ေဖာ္ျပေပးသြားမည္ျဖစ္ပါသည္)